Seminaria 2024

CYKL SEMINARIÓW AKADEMICKICH

z dziedzin nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych, w trybie online
 (semestr zimowy i letni, rok akademicki 2023-2024)

TRANSDZIEDZINOWOŚĆ – JĘZYKI NAUKI

Obecną sytuację w świecie cechuje eskalacja napięć i przemocy powodowana przez takie zjawiska, jak: migracje, imperializm i neokolonializm, rasizm, terroryzm, wojny, a także zmiany klimatu, zmniejszenie poziomu bioróżnorodności i katastrofy ekologiczne. Stwarzają one różnorakie zagrożenia przyjmujące postać permanentnego kryzysu i wymuszają przyspieszoną adaptację do życia w pogarszających się warunkach. Coraz bardziej oczywiste staje się, że efektywność dotychczasowych systemów porządku została zrewidowana, często zakwestionowana i że obecne okoliczności wymagają przepracowania dotychczasowych rozwiązań. Po okresie diagnostyki problemów, nadszedł czas na zbudowanie nowych strategii i sposobów ich wdrażania.

 Sprostanie tym wyzwaniom przynieść może taki mariaż nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych pomagający w wypracowaniu wspólnego rozumienia roli wiedzy i nauki, która ma być praktyczna i społecznie użyteczna, zaś wyniki badań naukowych powinny oferować rozwiązania podejmowanych problemów. Musi jej towarzyszyć krytyczna refleksja odwołująca się do wcześniejszych prób wypracowywania takich rozwiązań, co pozwoli na wskazanie ich ograniczeń i w efekcie umożliwi właściwą i adekwatną diagnozę obecnej sytuacji oraz wypracowanie sposobów radzenia sobie z kryzysami, z którymi boryka się współczesność.

Pod pojęciem języka nauki rozumiemy specyficzny sposób komunikacji, który ma na celu precyzyjne wyrażanie idei, teorii, wyników badań i innych koncepcji naukowych. Główne elementy składowe języka nauki w perspektywie transdziedzinowości to:

  • konceptualizacja i problematyzacja wybranych zagadnień (aspekt epistemologiczny);
  • postawy wartościujące i ich wpływ na tworzenie wiedzy, w tym wymiar retoryczny przy wykorzystaniu języków różnych nauk (aspekt aksjologiczny);
  • komplementarność, przekładalność i spójność pojęć i kategorii badawczych (aspekt logiczny);
  • budowanie dominacji w dyskursie naukowym (aspekt władzy).

Cykl seminariów ma na celu rozpoznanie charakteru i wyboru języka nauki w kontekście transdziedzinowości, oferując uczestnikom możliwość zgłębienia problemów związanych z komunikacją naukową. Cykl składa się z pięciu seminariów – pięciu studiów przypadków, których tematyka ilustruje kompleksowość i rozmaitość języków używanych w różnych naukach oraz efekty ich wykorzystania. Analizując je uczestnicy będą odnosili się do w/w elementów. Każdy z tych studiów przypadków rzuca światło na specyficzne wyzwania i możliwości, jakie napotykają naukowcy z różnych dziedzin, starając się porozumieć między sobą i przekazywać swoje badania szerszej publiczności. Uczestnicy będą mieli okazję zastanowić się, w jaki sposób naukowcy starają się unikać barier komunikacyjnych między dziedzinami. Aspekt władzy skłoni z kolei do refleksji nad  budowaniem hierarchii w świecie nauki.

PROGRAM SEMINARIÓW

1. Czwartek, 29 lutego 2024, godz. 17:30

Tytuł: „Kryzys klimatyczny, kryzys bioróżnorodności, kryzys planetarny”

Prowadzący: prof. dr hab. Marek Trippenbach

Goście: prof. dr hab. Szymon Malinowski (Wydział Fizyki UW), prof. dr hab. Jan Marcin Węsławski, (Instytut Oceanografii PAN), prof. dr hab. Jan Kozłowski (Zespół Ewolucji Strategii Życiowych, Instytut Nauk o Środowisku, Uniwersytet Jagielloński)

2. Czwartek, 28 marca 2024, godz. 17:30

Tytuł: „Climate change: what archaeology can do to explain human responses to past environmental impacts”

Prowadzący: prof. dr hab. Arkadiusz Marciniak

Gość: prof. dr hab. Albert Hafner (Institute of Archaeological Sciences, University of Bern, Switzerland)

3. Czwartek, 16 maja 2024, godz. 17:30

Tytuł: Ewolucja piękna?

Prowadzący: prof. dr hab. Jerzy Axer

Goście: prof. dr hab. Paweł Golik (Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski), dr Dorota Łagodzka (Wydział Artes Liberales, Uniwersytet Warszawski), dr Krzysztof Skonieczny (Wydział Artes Liberales, Uniwersytet Warszawski)

4. Czwartek, 20 czerwca 2024, godz. 17:30

Tytuł: „Plastik – utrapienie czy konieczność? Wpływ plastiku jednokrotnego użytku na środowisko i zdrowie człowieka.”

Organizator: prof. dr hab. Małgorzata Grodzińska-Jurczak

Goście: prof. dr hab. Małgorzata Grodzińska-Jurczak (Instytut Nauk o Środowisku, Uniwersytet Jagielloński), dr Aleksandra Krawczyk

Share this page